Het Kenniscentrum stimuleert de ontwikkeling van ‘wonen en zorg’ voor alle ouderen in Brussel.

• De voorgeschiedenis start in 2003. Toen gaf Vlaamse minister Guy Vanhengel, bevoegd voor Brussel, een studieopdracht aan de vzw Seniorencentrum. Het centrum moest nagaan hoe Vlaamse ouderen in Brussel wonen, en wat er nodig was om hun situatie te verbeteren. Het resultaat van deze studie was de Conceptnota – Een Vlaams Woon- en Zorgcentrum in Brussel (2004).

• De Beleidsnota 2004 – 2009 Brussel van toenmalig Vlaamse minster voor Brussel Bert Anciaux, bevat een hoofdstuk over het Vlaams zorgaanbod. Daarbij staan de ‘woonzorgzones’ centraal, een idee dat in de Conceptnota gelanceerd werd. Het doel is dat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen, met ondersteuning van de thuiszorg. Tegelijkertijd moeten er voldoende kwaliteitsvolle rust- en verzorgingstehuizen zijn.
  De beleidsnota kiest voor een substantiële uitbreiding van het zorgaanbod voor ouderen in Brussel. Daarvoor is een goede afstemming nodig van de beschikbare middelen: tegemoetkomingen uit het Vlaams Brusselfonds, de middelen van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC), en het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA).

• Op vraag van Bert Anciaux, Vlaamse minister bevoegd voor Brussel, werd een strategisch woonzorgplanner aangesteld, met als opdracht de Conceptnota te vertalen in een operationeel Masterplan Woonzorgzones Brussel. Dit Masterplan werd op 23 november 2007 goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Eén van de aanbevelingen van het Masterplan was de oprichting van een Kenniscentrum, om zo de ontwikkeling van de woonzorgzones te ondersteunen. Vzw De Overmolen kreeg daartoe de opdracht.

• Op 18 februari 2008 werd de vzw Kenniscentrum Woonzorg Brussel opgericht. Vanaf 1 april werd de nieuwe vzw losgekoppeld van vzw De Overmolen en werd het personeel overgedragen. De maanden nadien was er, samen met de Vlaamse minister bevoegd voor Brussel en met het VGC-collegelid bevoegd voor Welzijn, intensief overleg over een beheersovereenkomst. Daarin werden de doelen en de taken voor de werkingsjaren 2008 en 2009 van het Kenniscentrum Woonzorg Brussel vastgelegd.

• Als eerste opdracht werd een actieplan uitgewerkt voor de programmatie en de uitbouw van de residentiële zorgvoorzieningen. Vlaams minister Steven Vanackere, bevoegd voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, keurde op 24 december 2008 het Algemeen Zorgstrategisch Koepelplan Woonzorgzones Brussel goed. Dat Koepelplan bakent de prioritaire woonzorgzones af, waar de meeste Nederlandssprekende Brusselaars wonen. Het geeft ook aan waar er een tekort aan voorzieningen is, en waar nieuwe initiatieven best worden ingebed. 

• Op 27 april 2009 opende minister Bert Anciaux het eerste woonzorgproject, in de Begijnenstraat in Sint-Jans-Molenbeek. Het gebouw werd volledig gerenoveerd volgens de toegankelijkheidsnormen, met elf woningen voor zeven personen met een handicap en zeven ouderen. De Lork vzw en De Vaartkapoen staan in voor de begeleiding en de zorg- en dienstverlening. In 2012 wordt op het gelijkvloers een lokaal dienstencentrum geopend.

De Vlaamse erkende diensten voor thuiszorg halen in Brussel slechts 18% van de programmatienorm. Vanaf juli 2009 onderzocht het Kenniscentrum hoe dat komt en publiceerde in het najaar 2010 haar bevindingen. De thuiszorg onder de loep in Brussel. Hoe kunnen woonzorgzones een meerwaarde bieden? geeft een overzicht van de thuiszorg in Brussel. Die zit omwille van de verschillende bevoegde overheden erg complex in elkaar. De studie ontrafelt de verschillende regelgevingen en schetst de programmatie en dienstverlening van de verschillende overheden. De uitbouw van de woonzorgzones biedt een kader om het aanbod van de thuiszorg te verbeteren.