Publicaties

Onderzoek

Korte inhoud

Het gemankeerde (t)huis is een visueel antropologische studie van de woonpraktijken van zelfstandig wonende ouderen in Brussel. Aan de hand van interviews en fotografische reportages onderzoekt het boek hoe ouderen hun alledaagse leefwereld structureren en vormgeven, en daarmee inspelen op lichamelijke en geestelijke beperkingen en obstakels in de woning en de publieke ruimte van de stad. Welke coping-strategieën hanteren ouderen om hun woonomgeving leefbaar en werkzaam te maken? Welke betekenissen kennen oudere mensen toe aan hun woning en woonomgeving? Het boek gaat over concrete praktijken van toe-eigening waarmee ouderen hun woonomgeving inrichten en tot thuis maken. Hoe zij hun boodschappen doen, waar en hoe zij eten, hoe zij met fysieke obstakels omgaan, hoe zij sociale netwerken vormen en hoe hun alledaagse leefwereld zich verhoudt tot die van instituties en professionele hulpverleners. Dit beeldboek heeft als intentie een fijnmaziger inzicht in de zintuiglijke leefwereld van ouderen te verwerven door de alledaagse woonomgeving vanuit hun perspectief te bekijken, door met hen om de tafel te zitten en op pad te gaan.

Bio

Dr. Leeke Reinders is als cultureel antropoloog verbonden aan de Faculteit Bouwkunde van de TU in Delft. Hij richt zich op het leggen van creatieve verbindingen tussen etnografisch stadsonderzoek en de praktijk en theorie van (interieur)architectuur, stedelijk ontwerp en stedenbouw.

Isabelle Makay is een visueel antropoloog en documentairemaker geeft les aan de design Academy Eindhoven. In haar werk onderzoekt ze hoe we door het gebruik van visuele methodes, zintuiglijke kennis kunnen creëren en begrijpen.

                                             

U kunt het boek ook bij het Kenniscentrum Woonzorg Brussel (kenniscentrum@kenniscentrumwwz.be) bestellen.

Kostprijs: 22,50 euro.

>> meer over het boek

Dit boek is een initiatief van het Kenniscentrum Woonzorg Brussel vzw in samenwerking met de TU Delft.

 

                      

Met dank aan

                              

In het zoeken naar adequate antwoorden op de uitdagingen in de Brusselse ouderenzorg, is het essentieel om de ervaringen en behoeften van de verschillende belanghebbenden in beeld te brengen. De resultaten van dit behoeftenonderzoek kan u hier lezen.

De alternatieve woonvormen voor ouderen kunnen rekenen op een grote belangstelling. Het scala tussen individueel/zelfstandig wonen en het woonzorgcentra kan een antwoord bieden op vele facetten die gepaard gaan met het ouder worden. In dit boek worden 10 woonvormen besproken. download 

 

N. De Witte, A.-S. Smetcoren, L. De Donder, S. Dury, T. Buffel, T. Kardol & D. Verté
ISBN 978 90 4960 664 0 - Vastbladig (2012)  ong. 240 blz.

Voor dit boek schreven Olivia Van Mechelen en Herwig Teugels een hoofdstuk over de woonzorgzone en zijn toepasbaarheid in Brussel. Een huis? Een thuis! verschaft een helder inzicht in de huisvestingsproblematiek van zestigplussers. Het vormt onmisbare lectuur voor iedereen die begaan is met de woonsituatie,woonwensen en woonbehoeften van ouderen, en dient bovendien als instrument om aan de slag te kunnen rond woonkwaliteit en woonzorg bij ouderen.

Een studie over hoe de ontwikkeling van de woonzorgzones
een meerwaarde kan bieden.

Downloaden

Strategische planning / beleid & programmatie

Het voorliggende Meerjarenplan Kenniscentrum Woonzorg Brussel 2015-2020 speelt in op de veranderende socio-demografische situatie van Brussel. Het anticipeert op de verwachte stijging van het aantal ouderen en zorgbehoevenden, op de groeiende diversiteit van de Brusselse populatie, op de mondiger wordende zorgbehoevende die de regie over zijn leven zelf in handen wil hebben, op de toenemende maatschappelijke kost voor de zorg voor ouderen, personen met een handicap en andere zorgbehoevenden...
In deel twee komen de hoofdlijnen van het Masterplan Woonzorg Brussel 2014-2020 aan bod, die uitmonden in een leidraad voor goede woonzorg.Het derde en vierde deel neemt de organisatie onder de loep. Ze zoomen in op de missie, visie, waarden, uitvoeringsprincipes en kernfuncties van de organisatie en geven een analyse van de sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen.

In dit dossier vindt u een synthese van het rapport met de belangrijkste krachtlijnen en de 40 actiepunten die het sluitstuk vormen van het masterplan. Verder laten we ook enkele partners van het woonzorgoverleg aan het woord - de Brusselse Welzijns- en gezondheidsRaad, Home-Info en het Huis voor Gezondheid. Hen werd gevraagd om een reactie op dit masterplan: wat zijn voor hen opvallende bevindingen en aandachtspunten en achter welke actiepunten willen ze zich scharen om de realisatie ervan mee mogelijk te maken.

Franse versie synthese

Het Kenniscentrum Woonzorg Brussel stelt graag het nieuwe Masterplan Woonzorg Brussel 2014 2020 aan u voor. Dit masterplan omvat de krijtlijnen en handvaten voor een toekomstgericht (Vlaams) woonzorgbeleid in Brussel. We zijn er van overtuigd dat het een onmisbare bron van inspiratie vormt voor beleidmakers en woonzorgactoren. U kan de het rapport in 3 delen downloaden door te klikken op het respectievelijk deel hiernaast. Een gedrukt exemplaar kan u bestellen bij kenniscentrum@woonzorgbrussel.be

deel 1: Wat vooraf ging
deel 2: Omgevingsanalyse
deel 3: Speerpunten

Op 13 december 2012 vond de Staten-Generaal Woonzorg Brussel plaats. Het werd een rijk gevulde dag, met een variatie aan duiding, inzichten, getuigenissen en reflectie over de brede woonzorgthematiek.

Het verslagboek dat we u vandaag voorstellen is hiervan een stille getuige. We hebben getracht om zo volledig en accuraat mogelijk alle bijdragen, reacties en voorstellen te bundelen.

Deze nota werd samengesteld in samenwerking tussen het Kenniscentrum Woonzorg Brussel, de Brusselse Welzijns- en gezondheidsraad OVALLO, de Brusselse Welzijns- en gezondheidsraad /BOD/BROG, Brussel Overleg Thuiszorg en het Seniorencentrum (Woonzorgoverleg, 2010).

Conceptnota Cultuurgevoelige ouderenzorg in Brussel downloaden

Algemeen Zorgstrategisch Koepelplan Woonzorg Brussel voor de periode 2008-2012
voor de thuis- en ouderenzorg in het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad.

In 2007 werd het Masterplan Woonzorgzones Brussel goedgekeurd. Minister Anciaux, bevoegd voor Brussel, liet op basis van de grote tekening in het Masterplan ook een detailtekening maken voor de invulling van de 33 woonzorgzones. Het doel was en is dat er overal kwaliteitsvolle en erkende voorzieningen komen voor ouderen.

Eind 2008 wordt het nieuwe Koepelplan voorgesteld. Het bepaalt de missie voor de uitbouw van de woonzorgzones en tekent het kader voor de eerste fase van die ontwikkeling. Het plan stimuleert de bouw van rusthuizen en andere zorgvoorzieningen voor ouderen of zwaar zorgbehoevenden. Elke nieuw woonzorgproject dat subsidies aanvraagt bij het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA), kan naar het plan verwijzen voor een verkorte aanvraag.

Het Koepelplan werd uitgewerkt door het Kenniscentrum Woonzorg en de Strategisch planner, onder begeleiding van de Stuurgroep Woonzorg. Na gunstig advies van de welzijnsadministratie (de Vlaamse Commissie Zorgstrategie voor de voorzieningen voor bejaarden en voorzieningen in de thuiszorg) werd het Koepelplan goedgekeurd door Vlaams minister Steven Vanackere, bevoegd voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.

Een citaat uit de goedkeuringsbrief:

“Dit Koepelplan heeft een inhoudelijk goed uitgewerkte missie en visie. De faciliterende rol van het Koepelplan voor het beantwoorden van vraag één van het zorgstrategisch plan dient duidelijk aangegeven te worden. Ook het stimulerende effect van dit Koepelplan biedt een meerwaarde. De opdrachtgever speelt hierin een concreet activerende rol door zelf op zoek te gaan naar potentiële initiatiefnemers.”

Het Kenniscentrum Woonzorg Brussel kreeg de opdracht om in 2009 en de jaren nadien het Koepelplan in te vullen, samen met alle mogelijke partners en organisaties die zich in Brussel naar ouderen richten en alle geïnteresseerde initiatiefnemers.

De nood aan nieuwe huisvestingsstrategieën aangepast aan de vraag van oudere bewoners wordt groter. Onderzoekers van de VUB peilden naar de woonsituatie, woonwensen en woonbehoeften bij 64.000 Vlaamse 60-plussers.

Strategisch plan voor de ontwikkeling van woonzorgprojecten in het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad (eerste fase 2007-2009).

Download het Masterplan Woonzorg Brussel

Visieteksten

Het zorg- en welzijnslandschap in Vlaanderen staat voor grote uitdagingen. Deze nieuwe visietekst schuift de ‘actief zorgzame buurt’ naar voor als toekomstmodel voor Vlaanderen en Brussel. 

 

ONDERTEKENEN DE VISIETEKST BUURTGERICHTE ZORG

Buurtgerichte Zorg pleit ervoor om met alle zorg- en welzijnsactoren lokaal samen te werken, dicht bij de zorgbehoevenden. Om de kwaliteit van de zorg voor alle lagen van de bevolking te kunnen blijven waarborgen, is structurele samenwerking nodig tussen alle overheden, formele en informele zorgverstrekkers, gebruikers, ontwikkelaars en andere partners in de zorgsector. De buurt wordt de draaischijf van zorg en welzijn.

DE ONDERTEKENAARS VAN DEZE VISIETEKST:

  • geloven sterk in de visie en het potentieel van Buurtgerichte Zorg,
  • engageren zich om, ieder op zijn eigen terrein en in samenwerking met anderen, daar vorm aan te geven,
  • ijveren voor een breed maatschappelijk draagvlak om Buurtgerichte Zorg te realiseren.

De visietekst ondertekenen

De visietekst lezen

Het Kenniscentrum begeleidt volledig onafhankelijk de realisatie van woon-zorgprojecten. Kleinschalige, huiselijke projecten die zich perfect integreren in een wijk of buurt passen in onze visie.

download hier de visietekst in pdf-formaat

Jaarverslagen

 

Een bloemlezing van tien acties uit het voorbije jaar. Dat biedt de gelegenheid dieper te graven of de procesmatige aanpak duidelijker te schetsen:

  1. Een Visuele antropologie over de woonpraktijken van ouderen in Brussel
  2. Gebruikersaan het roer: kennismaking met woongemeenschappen voor allochtone ouderen in Nederland
  3. Open denksessie
  4. Buurtgerichte zorg: de 'actief zorgzame buurt' als toekomstmodel voor Vlaanderen en Brussel
  5. Verderzetten van het model 'OPA'- woningscreenings-woningaanpasiing met vrijwilligers
  6. Digitale (zorg) netwerken voor Brusselse ouderen: een haalbare kaart?
  7. Het BuurtPensioen
  8. Opstart woonzorgcampus Sint-Jozef
  9. Jorestraat 21 - Zoektocht naar een passende invulling
  10. beleidssignalen

 

Visietekst

Het thema van de vergrijzing en het zoeken naar gepaste antwoorden om de daarmee gepaarde zorgnoden te ondervangen, is een bezorgdheid die u ongetwijfeld met ons deelt. Eén van de belangrijke schakels in het woonzorgaanbod is het dagverzorgingscentrum. In deze nota willen de Brusselse initiatiefnemers en projectontwikkelaars dieper ingaan op de specificiteit van de Brusselse context en de impact ervan op de werking en uitbating van het dagverzorgingscentrum.

 

Andere

   

Het boek “Het BuurtPensioen, samen zorgen voor elkaar en voor later” reflecteert over de  positieve ervaringen van het pilootproject in Neder-Over-Heembeek.

Het legt uit waar Het BuurtPensioen over gaat, hoe het werkt, welke meerwaarde de deelnemers ondervinden en hoe het kan geïmplementeerd worden.  Het boek is levendig dankzij de talrijke getuigenissen van deelnemers die actief mee vorm gaven het initiatief.

Het objectief is om andere gemeenten en buurten te inspireren om zelf aan de slag te gaan.

 

Het boek is verkrijgbaar bij het Kenniscentrum Woonzorg Brussel.

Tel 02/211.02.40

buurtpensioen@woonzorgbrussel.be

 

Als bijlage krijgt u alvast een voorprofje.

Jaarverslag

 2014 was een verkiezingsjaar. U kent dat wel. De wereld staat dan even stil … van de campagnetijd tot na de vorming van de  nieuwe regeringen. Het was vorig jaar niet anders. Debatten, memoranda, beleids-aanbevelingen, nieuwe ideeën, opinies en visies van heel verschillende aard, beloften en kritiek op anderen, tv-scoops, foldertsunami … allemaal in functie van de volgende vijf jaar.

Bij ons was een hoofdopdracht ook nadenken over het komende lustrum. Het nieuw Masterplan Woonzorg Brussel 2014-2020 kreeg vorm, werd verspreid naar en gepresenteerd aan de sector. Ook de overheid en de beleidsmakers kregen een exemplaar toegezonden. Het Masterplan geeft de krijtlijnen mee waar de Brusselse woonzorg de volgende jaren werk van moet maken. In veertig speerpunten hebben we het kader samengebald, vertrekkend vanuit een buurtgericht perspectief.  Het Masterplan werd vervolgens vertaald naar een meerjarenplan voor de organisatie en een actieplan 2015. En telkens wordt gestreefd naar een lokale inbedding, naar de uitbouw van zorgzame buurten.

Dat buurtgericht werken toetsten we in 2014 af in enkele wijken. Verschillende projecten geven die buurtgerichte aanpak vorm: het versterken van de informele zorg, vrijwilligersnetwerken, woningscreening en -aanpassing,  case-management en zorgregie …  We kunnen daarvoor rekenen op enkele sterke partners uit de Brabantwijk in Schaarbeek, uit de wijk De Jacht in Etterbeek en uit Neder-Over-Heembeek.  En we staan als Brusselaars in die keuze niet alleen. Ook in Antwerpen worden gelijkaardige projecten uitgetest. Het is een meerwaarde de verschillende aanpak in de twee steden te vergelijken en zo elkaar bij te sturen. Het project Het BuurtPensioen is hier een goede aanvulling op. Het zet mensen aan tijd voor elkaar vrij te maken door taken voor zorgbehoevende buren op te nemen.  De vrijgemaakte tijd kunnen ze op een rekening sparen. Als ze nu of later zelf hulpbehoevend worden, kunnen ze met die opgespaarde uren hulp kopen van een andere spaarder. Tijd als het nieuwe geld. Het werkt. Dat heeft het piloot-project in Neder-Over-Heembeek bewezen.

Wat echter niet werkt, is het VIPA, het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden. De kas is leeg. En in 2013 stemde het Vlaams Parlement een resolutie dat woonzorgactoren vanaf 1 januari 2015 geen beroep meer kunnen doen op VIPA-geld. Wie nog in aanmerking wilde komen, diende voor eind 2014 een financieel-technisch plan te hebben ingediend. Eind 2014 waren er meer dan 170 dossiers ingediend, waarvan een tiental uit Brussel.  Het is wachten op goedkeuring en financiering. Het uitblijven van de subsidies heeft een grote impact op de projecten in ontwikkeling.  Willen alle geplande residentiële projecten in 2018 klaar geraken, is VIPA-toezegging ten laatste eind 2015 een must.

Intussen werken we vol enthousiasme en inspiratie verder, want de vergrijzingsgolf roept om oplossingen en vraagt om aangepast beleid.

Veel leesplezier

jaarverslag 2014

Dit jaar geen jaarverslag zoals anders.
Dit verslag werd opgedeeld in twee delen. In een eerste deel bespreken we onze activiteiten van 2013 en in het tweede deel blikken we terug op onze realisaties en werking van de voorbije jaren. (2008-2012)
Veel leesplezier

2012 was een bijzonder intensief jaar voor het Kenniscentrum Woonzorg Brussel.
Meer info over de studiedag Kompas...wegverduidelijking voor personen met een handicap, de opening van het Steunpunt Woningaanpassing Brussel, het boek "Wonen zonder zorg(en)" of de Staten-Generaal Woonzorg Brussel,........kan je lezen via deze link.

Op een luchtige manier kan je lezen over
- onze nieuwe thuis 't Lakenhuis
- de samenwerking met andere organisaties
- de projecten over woonvormen en zorg en welzijnswensen van ouderen
- de voorbereiding van de Staten-Generaal 2012 Woonzorg Brussel
- de programmatiestudie voor een globale aanpak van de ouderen- en thuiszorg te Brussel in samenwerking met professor Verté en zijn team van de VUB
- de oprichting van een steunpunt woningaanpassing Brussel en de ontwikkeling van de woonzorginitiatieven. 

Dit keer geen zware lectuur, maar korte en verteerbare stukjes die per maand een beknopt beeld schetsen van de realisaties van het afgelopen jaar.

Jaarverslag 2010 downloaden

Woonzorg uitbouwen in Brussel is een boeiende opdracht, vol nieuwe uitdagingen. Binnen de richtlijnen van het www.zorg-en-gezondheid.be > zoekterm ‘woonzorgdecreet’">www.zorg-en-gezondheid.be > zoekterm ‘woonzorgdecreet’">Woonzorgdecreet 2009 streven wij naar een zorgcontinuüm voor senioren in Brussel. Daartoe stimuleren wij innovatie, en werken wij samen met partners uit de zorgverlening en met voorzieningen. In ons jaarverslag 2009 vindt u alles over onze werking, doelen en plannen.

Jaarverslag 2009 downloaden

Dit jaarverslag schetst de grote lijnen die voor de vzw Kenniscentrum Woonzorg Brussel zijn uitgezet. Op basis van de Strategisch Woonzorgplanner en van het voorbereidend werk in de werkgroepen nam de werking een enthousiast start.

Jaarverslag 2008 downloaden