Thuiszorg

Haal- en brengfuncties

Thuiszorg kost minder dan residentiële zorg en bevordert ook het welbevinden van ouderen. Mits de nodige thuiszorg, kunnen ouderen langer thuis blijven wonen. Vaak moeten ouderen het huis uit om van diensten gebruik te maken. Zolang ze dat kunnen is dat ook goed, het houdt hen mobiel. Wanneer het moeilijk wordt om zich te verplaatsen, kunnen ze ook opgehaald worden of kunnen de diensten aan huis gebracht worden. Wanneer diensten aan huis gebracht worden, spreekt men van ‘brengfuncties’. Anders spreekt men van ‘haalfuncties’.

  • Haalfuncties zijn bijvoorbeeld een kapper, pedicure of restaurant in een dienstencentrum, of bijvoorbeeld een kinesist. Ouderen moeten zelf de stap zetten om deze diensten te halen. Indien nodig kunnen ze thuis worden opgehaald.
  • Brengfuncties zijn bijvoorbeeld maaltijden aan huis, iemand die thuis komt koken, poetsen of karweien opknappen, een verpleegkundige, de pedicure of de kapper die aan huis komt, enzovoort. Deze diensten worden dus tot bij de oudere gebracht.

Veel diensten bestaan in beide vormen. In elke woonzorgzone komt een woonzorgcoach. Die zorgt voor de afstemming van de haal- en brengfuncties.

Thuisverpleging

De thuisverpleging biedt verpleegkundige zorg aan bij mensen thuis, of op sommige plaatsen ook in een wijkgezondheidscentrum. De verpleegkundigen dienen medicijnen of inspuitingen toe, doen aan wondzorg, infuustherapie, sondevoeding, hygiënische verzorging, palliatieve zorg, enzovoort. Zij hebben ook aandacht voor de gezins- en sociale omstandigheden van de zorgvrager en doen aan gezondheidsvoorlichting en preventie.

Sommige verpleegkundigen zijn gespecialiseerd in een bepaald vakgebied. Deze zogenaamde ‘referentieverpleegkundigen’ zijn op de hoogte van de nieuwste technieken en behandelingen in hun specialiteit. De meest voorkomende specialisaties zijn diabetes, dementie, palliatieve zorg, aids, stoma- en incontinentiezorg, psychiatrische zorg en wondzorg.

Een dienst voor thuisverpleging groepeert een aantal verpleegkundigen. Zij werken als zelfstandige samen met de dienst of zijn er werknemer. Die samenwerking heeft verschillende voordelen: verplegers kunnen de taken onderling verdelen, zij kunnen elkaar helpen of bijspringen en er is een grotere garantie op kwaliteit en continuïteit.

Lokaal dienstencentrum (LDC)

Een lokaal dienstencentrum is een ontmoetingsplaats van en voor elke oudere in de buurt. Het is een trefpunt voor informatie, advies en vorming. Het helpt hen ook om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Een dienstencentrum is elke week minstens 32 uur open. Alle senioren zijn er welkom, zeker wie stilaan nood heeft aan wat extra zorg. Het doel is dat ouderen zelfredzaam blijven en hun plaats verwerven of behouden binnen de lokale gemeenschap.

In Brussel zijn er 14 lokale dienstencentra. Zij bieden een hele reeks diensten aan.

  • Informatie over thuiszorg, klusdiensten, poetshulp, gezinshulp, enzovoort.
  • Recreatieve activiteiten zoals, tai-chi, kaarten, zingen, aquagym, schilderen, Wii-namiddag …
  • Vorming, zoals leren werken met de computer, een taal leren, schilderen, een quiz …
  • Hulp bij activiteiten van het dagelijks leven, zoals voetverzorging, hulp bij het wassen en hygiëne, warme maaltijden, hulp om boodschappen te doen, vervoer, organisatie van burenhulp, er is een kapper, enzovoort.

De centra organiseren deze activiteiten zelf of werken daarvoor samen met andere diensten. Waar kan schakelen zij zoveel mogelijk vrijwilligers in.

De dienstencentra hebben een belangrijke sociale functie.

  • Het is een vorm van preventie. Want als mensen langer thuis kunnen blijven wonen, hoeven ze niet meteen naar een rusthuis.
  • Door elkaar te ontmoeten, onderhouden senioren hun sociale contacten en is de kans op vereenzaming kleiner.
  • Sommige lokale dienstencentra in Brussel coördineren ook het lokaal multidisciplinair overleg.

Meer info over de dienstencentra in Brussel op www.ldcbrussel.be

Regionaal dienstencentrum (RDC)

Een regionaal dienstencentrum richt zich vooral tot mantelzorgers en vrijwilligers in de ouderenzorg. Het biedt hen informatie, vorming, advies en ondersteuning om hun taken zo goed mogelijk uit te voeren. In Brussel zijn er twee regionale dienstencentra met volgende opdracht.

  • Informatie en vorming voor gebruikers, mantelzorgers en vrijwilligers, bijvoorbeeld over systemen voor personenalarm, aanpassingen van de woning, ergotherapie, enzovoort.
  • Informatie en advies over hulpmiddelen en ondersteunende technologie zoals videotoezicht voor zieken, zwerf- en dwaaldetectie, deuralarm, valdetectie, enzovoort.
  • Afstemming tussen vraag en aanbod van gebruikers en vrijwilligers.
  • Organisatie van het overleg tussen huisarts, kinesist, thuisverpleger, enzovoort over een individuele patiënt.

Diensten voor gezinszorg, aanvullende thuiszorg en logistieke hulp

Deze dienst helpt mensen die het thuis niet alleen kunnen beredderen. Bijvoorbeeld een oudere die niet alles zelf meer kan, iemand die ernstig ziek is, iemand die pas uit het ziekenhuis komt en nog moet herstellen, een mantelzorger die thuis een persoon met een handicap verzorgt, een gezin met een pasgeboren baby dat extra hulp wenst, enzovoort.

  • Gezinszorg houdt in
    • persoonsverzorging: wassen, aankleden, hygiëne, verzorging …
    • hulp in het huishouden: koken, wassen, strijken, opruimen, boodschappen doen…
    • psychosociale en pedagogische ondersteuning en begeleiding: gezelschap, vervoer, ondersteuning bij het leggen van sociale contacten, doorverwijzing naar andere zorgverleners, preventie…
  • Aanvullende thuiszorg houdt in
    • oppashulp: gezelschap, hulp bij het eten …
    • schoonmaken: poetsen, stof afnemen, stofzuigen …
    • hulp bij karweitjes: kleine reparaties, schilderen en behangen …
  • Logistieke hulp bestaat uit schoonmaken en hulp bij karweitjes.

Een volledig overzicht van de aangeboden diensten vindt u hier.
Een overzicht van de organisaties, en wie welke diensten aanbiedt, vindt u hier.

Wie een aanvraag voor hulp doet, krijgt eerst iemand van de dienst op bezoek. Die gaat na welke hulp iemand nodig heeft. Wat is de behoefte aan zorg? Hoe is de familiale en sociale situatie? Welke hulp krijgt de aanvrager reeds van anderen (mantelzorg, professionele hulp)? Hoe woont de hulpvrager (type woning, sanitair, huisdieren)? Eens iemand hulp krijgt, wordt elk jaar nagegaan of er meer, minder of andere hulp nodig is.

Dienst voor oppashulp

Deze dienst stuurt vrijwilligers uit die overdag of ’s nachts bij iemand thuis gaan oppassen. Ze doen dat als aanvulling op de hulp die professionele verzorgers en mantelzorgers bieden. Dankzij de vrijwilligers moeten die de zorgbehoevende dan niet alleen laten. Die voelt zich zelf ook veiliger omdat hij niet alleen is en gezelschap heeft.

Wanneer iemand oppashulp aanvraagt, zoekt de dienst een passende vrijwilliger. Sommige diensten kiezen voor een bepaalde doelgroep, bijvoorbeeld zieke mensen of personen met een handicap.

De onkostenvergoeding voor dagoppas is maximum 2,50 euro per uur, voor nachtoppas 25 euro.

Meer info over oppasdiensten vindt u hier.
Meer info over nachtzorg in Brussel vindt u hier.

Dienst voor maatschappelijk werk van het ziekenfonds

Deze dienst biedt hulp en diensten aan zieken, personen met een handicap, ouderen, sociaal kwetsbaren en aan hun mantelzorgers. Zij werken vooral voor hun leden. Die kunnen telefoneren, naar een zitdag gaan of vragen dat er iemand op huisbezoek komt.

Iedereen kan er terecht met vragen over

  • thuiszorg
  • zorgverzekering
  • kinderbijslag
  • pensioenen
  • sociale of financiële situatie
  • ziekte- en invaliditeitsverzekering
  • administratieve aangelegenheden
  • inschrijvingen bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap

De dienst helpt gebruikers en mantelzorgers

  • om hun zorg- en hulpvragen juist te formuleren en de passende dienst voor thuiszorg te vinden
  • met informatie, advies, ondersteuning en bemiddeling om maximaal toegang te krijgen tot de zorg waar ze recht op hebben
  • om administratieve en psychosociale ondersteuning te bieden aan wie dat nodig heeft
  • om mensen te helpen die er zelf niet meer in slagen om hulp te vragen
  • om mensen langdurig te begeleiden bij complexe zorgvragen of wanneer ze naar andere zorgvormen moeten overstappen
  • om belemmerende factoren aan het beleid te signaleren.

Meer info over de dienst voor maatschappelijk werk van het ziekenfonds

Verenigingen van gebruikers en mantelzorgers

Mantelzorg is de niet-professionele hulp die zorgbehoevenden krijgen van familie, kennissen, buren, vrienden en vrijwilligers. Ze helpen in het huishouden, gaan boodschappen doen, zorgen dat de papieren in orde zijn, helpen bij hygiëne en verzorging, enzovoort. In Brussel zijn het meestal buren, vrienden en kennissen die dergelijke zorg op zich nemen. Hun bijdrage aan de zorg is van onschatbare waarde, zeker met de toenemende vergrijzing en individualisering van onze samenleving.

Mantelzorgers ervaren hun taak meestal als erg zinvol en bevredigend. Voor iemand zorgen is een vanzelfsprekend onderdeel van hun leven. Dat geldt zeker voor vrouwen die vaak hun partner overleven. Maar iemand voor lange tijd verzorgen, is ook zwaar en vergt veel energie. Dat leidt vaak tot stress, of tot het gevoel dat het een verplichting is. Daarom is het belangrijk dat zij genoeg ondersteuning krijgen en dat er een goede afstemming is met de professionele hulpverleners.

Wanneer verschillende mensen een deel van de zorg op zich nemen en elkaar aanvullen en aflossen, blijft het voor iedereen haalbaar om het vol te houden. Voor mantelzorgers is het erg belangrijk dat zij af en toe ontlast worden van hun taak. Dat kan bijvoorbeeld als de zorgbehoevende nu en dan terecht kan in een dagverzorgingscentrum (DVC) of in een centrum voor kortverblijf (CVK) .

Verenigingen van gebruikers en mantelzorgers hebben twee opdrachten.

  • Ze organiseren regelmatig ontmoeting tussen hun leden, verspreiden informatie en geven advies.
  • Ze overleggen met hun leden, inventariseren de problemen van gebruikers en mantelzorgers, signaleren de knelpunten aan de overheid en verdedigen de belangen van hun leden.

Voor meer info over mantelzorg en de verenigingen, klik hier

Samenwerkingsinitiatief eerstelijnszorg (SEL)

Een SEL is bedoeld voor alle professionele zorgverleners in een regio die beter met elkaar willen samenwerken: diensten voor gezinszorg, huisartsen, lokale dienstencentra, OCMW’s, woonzorgcentra, verpleegkundigen, vroedvrouwen, CAW’s en ziekenfondsen, enzovoort. Ook alle andere zorgaanbieders, vrijwilligersorganisaties, verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers die actief zijn in dezelfde regio, worden uitgenodigd om lid te worden van een SEL.

Een SEL

  • wil de dienst- en zorgverlening aan de patiënt verbeteren
  • stemt de zorgverlening beter af op de behoeften van de patiënten in hun regio
  • stemt de dienstverlening van de zorgverleners beter op elkaar af
  • biedt vorming en informatie aan de zorgverleners
  • kan iemand met een zorgvraag doorverwijzen naar de juiste zorgverlener
  • ondersteunt vrijwilligers

Het BOT (Brussels Overleg Thuiszorg) is het Samenwerkingsinitiatief Eerstelijnszorg (SEL)

Meer info op www.botvzw.be

Meer info over thuiszorg in Brussel.

Meer info over thuiszorg in Brussel op www.zorgzoeker.be