Toegankelijkheid

Het woord ‘toegankelijk’ doet meteen denken aan aangepaste toiletten, brede deuren of hellingen en liften. Toegankelijkheid is echter meer dan enkel fysieke toegang voor mensen met een beperking. Als een gebouw op een doolhof lijkt, een bel te hoog staat of het voetpad versperd is, levert dat problemen op voor iedereen. Toegankelijkheid gaat over klantvriendelijkheid, goede dienstverlening, logische signalisatie en duidelijke communicatie.

Integrale toegankelijkheid

Een omgeving is ‘integraal toegankelijk’ wanneer iedereen zich er in zijn dagelijks leven vlot kan bewegen, dus ook mensen met een beperking. Dat geldt voor de openbare ruimte, de woonomgeving en alle voorzieningen. Die moeten goed gepland en georganiseerd zijn, op maat van iedereen. Enkele voorbeelden.

  • Straten, pleinen, parken en gebouwen die toegankelijk zijn voor een rolstoel, zijn dat ook voor kinderwagens, rollators, zware koffers op wieltjes, mensen die slecht te been zijn, enzovoort.
  • Verstaanbare wegwijzers in de stad en duidelijke signalisatie op het openbaar vervoer en in gebouwen zijn handig voor iedereen, niet alleen voor blinden en slechtzienden.
  • Gebouwen met een brede hoofdingang, zonder drempel, maken het voor iedereen gemakkelijk. Een aparte ingang voor mensen met een handicap hoeft dan niet.
  • Betaalautomaten op handhoogte zijn handig voor mensen in een scootmobiel, maar ook voor kleine mensen.
  • Ziekenhuisgangen met gekleurde geleidelijnen zijn voor iedereen overzichtelijk, niet alleen voor mensen die moeilijk lezen.
  • Enzovoort.

Integrale toegankelijkheid maakt de samenleving open, vriendelijk en gastvrij voor iedereen.

De toegankelijkheid van de woonomgeving begint bij de planning. Die mag er niet van uitgaan dat elke gebruiker gezond, sterk en beweeglijk is. De meeste mensen zijn dat niet. Er zijn mensen van alle leeftijden, afmetingen en mogelijkheden en daar moeten ontwerpers rekening mee houden. Die nieuwe manier van vormgeven heet Universal Design of ‘ontwerpen voor iedereen’. Alle producten en omgevingen zouden zo ontworpen moeten zijn, dat zoveel mogelijk verschillende mensen er vlot gebruik van kunnen maken.

Toegankelijk wonen

Ook woningen moeten toegankelijk zijn. Ouderen die graag thuis blijven wonen, kunnen dat soms niet omdat hun woning dat niet toelaat. Ze kunnen niet binnen met hun rolstoel of rollator, of als ze binnen zijn kunnen ze niet overal door. We spreken dan van een ‘ondoorgankelijke’ woning. 

Soms kan zo’n woning, mits enkele ingrepen, toch worden aangepast: bredere deuren, een aanrecht waar je met een rolstoel onder kan, stopcontacten op handhoogte zodat je niet altijd moet bukken, enzovoort.

In 2008 werd een categorisering opgemaakt voor levensloopbestendige woningen en hun omgeving. Woningen die aan deze bouwnormen voldoen, zijn geschikt voor rolstoelen en rollators.

Deze categorisering is een samenwerking tussen het Kenniscentrum Woonzorg Brussel, het Toegankelijkheidsbureau Hasselt vzw en Enter vzw, het Vlaams expertisecentrum Toegankelijkheid.

Meer info

www.meegroeiwonen.info
www.entervzw.be
www.anlh.be
www.blindenzorglichtenliefde.be
www.braille.be