Voorzieningen voor ouderen

Woonzorgcentrum

in de volksmond gekend als ‘het rusthuis

Een woonzorgcentrum bestaat uit één of meerdere gebouwen die samen een geheel vormen. Er wonen ouderen van 65 jaar of ouder. Voor wie jonger is, kan een uitzondering aangevraagd worden.

Een woonzorgcentrum zorgt voor

  • aangepaste huisvesting
  • gezinszorg en hulp in het huishouden, zoals dagelijkse lichaamsverzorging, de kamer poetsen, individuele zorg en begeleiding, enzovoort.
  • hulp bij baden en wassen
  • verpleging, al dan niet gespecialiseerd
  • stimulans om actief te blijven en zichzelf te beredderen
  • animatie en sociale contacten
  • psychosociale begeleiding

Vroeger waren de woonzorgcentra gekend als ROB (Rustoord voor Bejaarden) of RVT (Rust- en Verzorgingstehuis).

  • In een ROB wonen ouderen die valide zijn. Het beleid wil deze woonvorm steeds meer vervangen door andere woonvormen, bijvoorbeeld assistentiewoningen.
  • In een RVT wonen ouderen die veel zorg nodig hebben. Het beleid wil de woonzorgcentra vooral voor deze groep voorbehouden.

Woonzorgcentra worden niet meer gezien als een plaats om te rusten. Wel als een plaats waar je woont en ook zorg krijgt, of een plaats die zorg aanbiedt aan ouderen die in de omgeving wonen.

Een overzicht van alle woonzorgcentra in Brussel vindt u hier. Twee daarvan zijn erkende Vlaamse woonzorgcentra: de Overbron in Neder-Over-Heembeek en Residentie Bellevue in Vorst.

Dagverzorgingscentrum (DVC)

Dagverzorgingscentra richten zich tot ouderen van 65 jaar of ouder die zorg nodig hebben. De centra zijn altijd verbonden aan een woonzorgcentrum, ook als ze zich op een andere locatie bevinden. De ouderen kunnen er elke dag terecht voor verzorging en voor activiteiten. Ook wie niet mobiel is, is welkom. Deze opvang overdag helpt ouderen om langer zelfstandig thuis te blijven wonen en is ook vaak een grote steun voor de mantelzorgers.

Soms worden kandidaten enkel toegelaten mits een bepaalde score op de Katz-schaal. Die schaal meet hoeveel zorg iemand nodig heeft. Sommige centra richten zich tot alle ouderen, andere tot een bepaalde groep zoals ouderen met dementie, de ziekte van Altzheimer of NAH (niet aangeboren hersenletsel).

Een dagverzorgingscentrum biedt

  • gepast vervoer om naar het centrum te komen en terug naar huis te gaan
  • warme maaltijden
  • gezinszorg en hulp in het huishouden, zoals dagelijkse lichaamsverzorging, de kamer poetsen, individuele zorg en begeleiding, enzovoort.
  • hulp bij baden en wassen
  • verpleging, al dan niet gespecialiseerd
  • stimulans om actief te blijven en zichzelf te beredderen
  • revalidatie
  • animatie en creatieve ontspanning, zoals sport, behendigheid, geheugentraining, knutselen, herinneringen ophalen (remersie), enzovoort.
  • psychosociale begeleiding

Uitzonderlijk kan een dagverzorgingscentrum ook ’s nachts opvang bieden. Dat kan enkel in hoge nood en als het dagcentrum op dezelfde locatie ligt als het woonzorgcentrum.

Een overzicht van de dagverzorgingscentra in Brussel vindt u hier. Twee daarvan zijn erkende Vlaamse dagverzorgingscentra: Terranova in Brussel en Tram 82 in Sint-Agatha Berchem.
Nieuwe projecten in voorbereiding vindt u hier.

Centrum voor kortverblijf (CVK)

Een centrum voor kortverblijf is te vergelijken met een dagverzorgingscentrum, maar de bewoners kunnen er ook ’s nachts blijven. Dat kan tot negentig nachten per jaar, met een maximum van zestig dagen na elkaar. Sommige bewoners verblijven er enkel ’s nachts, andere zowel overdag als ’s nachts. Net als een dagverzorgingscentrum is het centrum voor kortverblijf verbonden aan een woonzorgcentrum. Vaak komen ouderen er terecht als ze een crisis meemaken en voor korte tijd niet alleen thuis kunnen blijven wonen, bijvoorbeeld na een opname in het ziekenhuis of het overlijden van hun partner. Na een kort verblijf, kunnen ze weer naar huis. Die tijdelijke opvang maakt het mogelijk dat ouderen langer thuis blijven wonen, en dat ze minder snel de stap moeten zetten naar de residentiële zorg.

Een centrum voor kortverblijf biedt

  • tijdelijk verblijf, dag en nacht
  • warme maaltijden
  • gezinszorg en hulp in het huishouden, zoals dagelijkse lichaamsverzorging, de kamer poetsen, individuele zorg en begeleiding, enzovoort.
  • hulp bij baden en wassen
  • verpleging, al dan niet gespecialiseerd
  • stimulans om actief te blijven en zichzelf te beredderen
  • revalidatie
  • animatie en creatieve ontspanning
  • psychosociale begeleiding

Een overzicht van de centra voor kortverblijf in Brussel vindt u hier. Er zijn nog geen Vlaamse erkende centra voor kortverblijf. Een aantal woonzorgcentra voorzien wel enkele plaatsen.

Aanleunwoning

Vroeger sprak men over serviceflats. Sinds het nieuwe Woonzorgdecreet van 1 januari 2010 heten het assistentiewoningen. Een Nederlandse term die stilaan opgang maakt, is aanleunwoning.

Weinig ouderen kijken er naar uit om in een woonzorgcentrum (voorheen een rust- en verzorgingstehuis) te belanden. Een eigen woning is altijd vertrouwd en biedt meer privacy dan een kamer in een woonzorgcentrum. Maar wanneer thuiszorg niet meer volstaat om in hun eigen huis te blijven wonen, dringt een verhuis zich op. Op dat moment zijn aanleunwoningen een goede oplossing. Het zijn toegankelijke, veilige en comfortabele woningen waar ouderen die zorg nodig hebben zelfstandig kunnen wonen. Ze kunnen er zelf bepalen welke verzorgers langskomen en krijgen er alleen de zorg waar ze om vragen. Zo houden ze, in vergelijking met residentiële opvang, meer zeggenschap over hun eigen leven.

Aanleunwoningen maken altijd deel uit van een groep individuele woningen in de buurt van een woonzorgcentrum, een lokaal dienstencentrum, een dagverzorgingscentrum of een dienst voor gezinshulp. Daar kunnen de ouderen gebruik maken van warme maaltijden, verpleging, hulp in het huishouden, enzovoort. Bovendien beschikken de aanleunwoningen samen over een gemeenschappelijke ruimte waar de bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Met een alarmsysteem is er ook altijd snelle hulp bij crisissituaties.

In verschillende woonzorgzones zijn nieuwe assistentie- of aanleunwoningen gepland.

Meer info