Wonen met ondersteuning

Ouderen, kansarmen, allochtonen en personen met een handicap hebben vaak begeleiding nodig om zelfstandig te kunnen wonen. Er zijn vier mogelijkheden.

Begeleid Wonen

Een dienst Begeleid Wonen helpt personen met een handicap om hun eigen leven op te bouwen en zelfstandig te wonen. Niet iedereen kan dat op eigen kracht. De dienst staat open voor elke meerderjarige met een handicap die een positieve beslissing kreeg van het VAPH (Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap). Personen met een handicap die samen een huis delen, kunnen samen begeleid worden.

De bewoner woont zelfstandig, in een huurwoning of een eigen huis. Minstens één keer per week komt er een begeleider langs. Die biedt twee soorten hulp, aangepast aan de individuele noden van de cliënt. Hij geeft psychosociale begeleiding in verband met relaties, opvoeding van de kinderen, sociale contacten, enzovoort. En hij geeft hulp bij dagelijkse activiteiten zoals de organisatie van het huishouden, het budget, de administratie en het werk.

Beschut Wonen

Beschut Wonen begeleidt mensen met psychische problemen die zonder hulp niet alleen kunnen wonen. Mits de nodige hulp hoeven zij echter niet permanent in een instelling te verblijven. Er zijn twee vormen. 

  • Bij gemeenschapswonen wonen drie tot tien personen samen in een huis en delen de gemeenschappelijke ruimten. Iedereen heeft een eigen slaapkamer. 
  • Sinds 2000 is er ook een regelgeving voor mensen die individueel wonen.

De woningen zijn eigendom van een initiatief Beschut Wonen, worden gehuurd bij derden, of zijn eigendom van de bewoner zelf. Langs de buitenkant is het altijd een gewone, onopvallende woning. De bewoners leven hun dagelijks leven zoals iedereen, leven in hun buurt, gaan er naar de winkel, enzovoort. Elke week komt er een begeleider langs om de gemeenschappelijke zaken te bespreken. Dat kan gaan over de huisregels, een aankoop voor de leefruimte, een uitstap of activiteit, enzovoort. Daarnaast worden ook alle bewoners individueel begeleid. Ze krijgen hulp bij hun administratie, om hun woning netjes te houden, om een goede dagactiviteit te zoeken, om gezond te koken… Het doel is dat de bewoners zo zelfstandig mogelijk functioneren.

Elke bewoner heeft zijn activiteiten, iedereen volgens eigen mogelijkheden. Sommigen gaan werken, doen vrijwilligerswerk of volgen een opleiding. Wie meer begeleiding nodig heeft, kan voor zinvolle tijdsbesteding naar het activiteitencentrum van de voorziening. Daar kunnen ze samen koken, in de tuin werken, knutselen, uitstappen doen, samen praten of koffiekletsen, groepsactiviteiten doen, klussen, een hobby uitoefenen, enzovoort. Voor bewoners met gezondheidsproblemen is er de dagbehandeling. Mensen die herstellen van een lichamelijke kwaal kunnen er terecht voor behandeling en verzorging. Er is ook psychische hulp voor mensen die met somberheid, angsten of spanningen kampen, door een moeilijk rouwproces gaan of problemen hebben met contacten en relaties.

Sommige mensen die Beschut Wonen gaan na verloop van tijd elders wonen, anderen blijven er de rest van hun leven. Soms wordt iemand voor een korte of langere periode opgenomen in een instelling, maar normaal gezien keert hij daarna terug naar Beschut Wonen.

Beschermd Wonen

Beschermd Wonen is voor personen met een handicap die alleen willen wonen, maar meer hulp nodig hebben dan bij Begeleid Wonen. De bewoners wonen alleen of in groep, en krijgen begeleiding van de voorziening in hun buurt. Beschermd wonen staat open voor elke meerderjarige met een lichte of matige handicap die een positieve beslissing kreeg van het VAPH (Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap). Het is dus niet bedoeld voor mensen met een zwaardere handicap. Die kunnen terecht in een tehuis voor werkenden of een tehuis voor niet werkenden. Wie voor welke voorziening in aanmerking komt, hangt steeds af van de erkenning van het VAPH.

De bewoners krijgen hulp bij hun administratie, de organisatie van het huishouden en bij psychosociale problemen. Er komt regelmatig iemand langs om die dingen te bespreken. Overdag gaat de bewoner werken of naar het dagcentrum van de voorziening. Hij kan daar ook altijd deelnemen aan de dagactiviteiten of warm gaan eten. Veel bewoners die beschermd wonen, gaan in het weekend naar hun ouders.

Geïntegreerd Wonen

Geïntegreerd Wonen is voor personen met een handicap die verblijven in een tehuis voor werkenden. Deze vorm van wonen komt tegemoet aan de wens van veel personen met een handicap. Zij willen zo normaal mogelijk leven en wonen en willen hun dagelijks leven zoveel mogelijk zelf in handen nemen. Ze staan ook op hun privacy.

Vroeger eisten personen met een handicap hun plaats in de samenleving veel minder op. Zij konden toen enkel terecht in grote instellingen waar ze permanent verbleven, 24 uur op 24. Die collectieve woonvorm bestaat nog altijd. Het is een geïsoleerd leven, afgezonderd van de samenleving. Net als in een klein dorp kent iedereen elkaar, iedereen heeft tijd en alles is bij de hand. Het is een kleine wereld op zichzelf en dat is comfortabel. Maar het is wel afgesloten van de gewone samenleving. Vandaar de evolutie naar Geïntegreerd Wonen.

Geïntegreerd Wonen is hetzelfde als wonen in een instelling, maar op veel kleinere schaal en in een gewone leefomgeving. Een instelling bestaat dan uit individuele woningen of kleine groepswoningen voor maximum tien personen met een handicap, ingeplant in een gewone woonomgeving. Bijvoorbeeld een grote appartementsblok met honderd appartementen, waarvan er tien zijn voorbehouden voor personen met een zware handicap. Die staan zelf in voor hun woon- en leefkosten, maar krijgen ook steun voor hun concrete noden en zorgbehoeften. De begeleiders wonen in hetzelfde appartementsblok, zijn er iedere dag en kunnen permanent inspelen op de individuele behoeften van de bewoners. Het woonproject zorgt ook zelf voor een aangepaste dagbesteding, of werkt daarvoor samen met een andere voorziening. De bewoners worden aangemoedigd om hun leven zo zelfstandig mogelijk uit te bouwen, om buiten te komen en om contact te leggen met mensen uit de omgeving. Het contrast met leven in een grote instelling is groot.

Meer info